Vẫn biết tiền bạc không mua được hạnh phúc nhưng thực sự, tiền bạc có thể mua được ấm no, dịch vụ y tế có chất lượng và tiếp cận các cơ hội học tập, cùng nhiều điều tốt đẹp khác mà con người có quyền được hưởng. Tiền bạc có thể quyết định bạn được hưởng những quyền lợi đó hay chỉ được phép đứng nhìn từ ngoài nếu bạn không có khả năng chi trả. Thiếu tiền cũng có nghĩa là bạn phải dè sẻn từng bữa ăn để đáp ứng những nhu cầu thiết yếu khác. Đây cũng là vấn đề nan giải mà Nguyễn Trung Hiếu, học sinh lớp 11 trường Hà Nội - Amsterdam đã viết trong một bài tập làm văn ở lớp. Bài văn của em đã được chuyền tay rất nhiều người đọc.

Hiếu đã viết:

Vâng, con xin nghe lời mẹ. Con vẫn đến trường. Con sẽ cố gắng học thật giỏi để mẹ và bố vui lòng. Nhưng mẹ hãy để con giúp mẹ, con đã nghĩ kĩ rồi, không làm gì thêm được thì con sẽ nhịn ăn sáng để tiết kiệm tiền. Không bán bánh mì được thì con sẽ ăn cơm với muối vừng. Mẹ đừng lo mẹ ạ, mẹ hãy an tâm chạy chữa và chăm sóc cho bản thân mình. Hãy để con được chia sẻ sự túng thiếu tiền bạc cùng bố mẹ. Vậy con khẩn thiết xin mẹ đừng cằn nhằn la mắng con khi con nhịn ăn sáng. Mẹ đừng cấm đoán con khi con đi lấy chầy, cối để giã lạc vừng. Dù con đã sút 8 cân so với năm ngoái nhưng con tin rằng với sự thấu hiểu lẫn nhau giữa những người trong gia đình thì nhà ta vẫn có thể sống yên ổn để đồng tiền không thể đóng vai trò cốt yếu trong việc quyết định hạnh phúc nữa.

Câu chuyện của Hiếu cũng là câu chuyện của rất nhiều người trẻ ở Việt Nam và các nước khác. Họ bị hạn chế và bị cản trở theo rất nhiều cách khác nhau bởi nghèo đói và những hệ lụy của nó. Tuy vậy, câu chuyện của Hiếu vẫn mang lại sự khác biệt: đó là bởi sự thông minh, tài lập luận và tình cảm mà em đã truyền tải vào bài văn. Vốn dĩ, câu chuyện của em được viết cho một độc giả duy nhất (là cô giáo dạy Văn của em), nhưng bằng một cách nào đó nó đã được đăng tải trên mạng Internet và đến tay hàng triệu người đọc (một phần ba dân số Việt Nam sử dụng Internet). 

Các bạn sẽ thấy, câu chuyện của Hiếu không chỉ rất buồn mà còn có sức lay động lòng người. Là những người làm giáo dục, là những công dân của thế giới, là con người, chúng ta phải hành động nhiều hơn nữa để mang lại cuộc sống công bằng hơn đối với những người đang nỗ lực không biết mệt mỏi để sống và làm việc với chỉ rất ít cơ hội trong tay. Vì thế, hãy đọc bài văn của Hiếu, hãy khóc, và hãy để cho bài viết ấy truyền cảm hứng và năng lượng; rồi hãy lên kế hoạch cho những bước tiếp theo của các bạn và hành động. Dưới đây là đường dẫn tới bản dịch Tiếng Anh, bản gốc Tiếng Việt của bài văn Hiếu viết, cùng một bài báo khác về em bằng Tiếng Anh.

A heart-rending letter to mom: I hate money

Bài văn lạ của học trò nghèo gây “sốc” với giáo viên trường Ams

Poor student’s essay about the money touch the hearts of millions of people 

MAA